Bursa’nın Mustafakemalpaşa ilçesine bağlı Karaoğlan Mahallesi, her yıl artan leylek yuvası sayısıyla öne çıkıyor. Mahallede bu yıl 37 leylek yuvası bulunurken, bölge sakinleri yerleşim alanının adeta bir “leylek şehri”ne dönüştüğünü belirtiyor.
Uluabat Gölü ve Kirmasti Çayı çevresindeki sulak alanlar, farklı kuş türleri için önemli beslenme noktaları oluşturuyor. Göç dönemlerinde çok sayıda kuşa ev sahipliği yapan Bursa’da leylekler de bu alanların bulunduğu bölgeleri tercih ediyor.
Farklı kültürlerde çeşitli anlamlar taşıyan leylek, Avrupa’da “kurtarıcı” olarak görülüyor. Çin kültüründe bereketi, neşeyi ve uzun ömrü temsil eden bu kuş, Türk kültüründe ise sürü halinde gelişinin bolluk getireceğine inanılan canlılar arasında yer alıyor.
Leyleklere Türk kültüründe yüklenen anlamlardan biri de “Hacı” sıfatı. Havaların soğumasıyla kutsal topraklar üzerinden göç eden leyleklere “Hacı Baba” deniliyor. Bu kuşların cami minarelerine yuva yapmaları, beyaz ihram giyen hacılara benzetilmelerine neden oluyor.
Eskikaraağaç’taki Yuvalar Azaldı
Yuvalarını genellikle çatı, baca, ağaç ve direk gibi yüksek noktalara yapan leylekler, Türkiye’ye çoğunlukla mart sonu ve nisan ayının başında geliyor. Eylül ayına kadar bölgede kalan kuşlar, bu süreçte besleniyor ve çoğalıyor. Leyleklerin besinleri arasında balık, böcek, yılan, kurbağa ve çekirge bulunuyor.
Göl kenarları ve diğer sulak alanları tercih eden leyleklerin yerleşim noktalarında son yıllarda değişim yaşanıyor. Birkaç yıl öncesine kadar 15 leylek yuvasının bulunduğu ve Avrupa Leylek Köyleri Birliği üyesi olan Eskikaraağaç’ta, beslenme alanlarının daralması nedeniyle yuva sayısı 4’e kadar geriledi.
Uluabat Gölü kıyısındaki Gölyazı’da ise yaklaşık 10 leylek yuvası bulunuyor. Beslenme açısından daha zengin alanlara yönelen kuşların yeni duraklarından biri de Kirmasti Çayı’na kıyısı bulunan, yeşillikler içindeki Karaoğlan Mahallesi oldu.
“Tam Bir Leylek Şehri Olduk”
Karaoğlan Köyü Muhtarı Ergün Kısa, 400 haneli yerleşimde leylek sayısının her yıl arttığını söyledi. Mahalledeki yoğunluğu anlatan Kısa, “Başınızı çevirdiğiniz her yerde bir yuva ve leylek görürsünüz. Tam bir leylek şehri olduk. Yuva sayımız bu yıl 37’ye yükseldi. Geçen yıl 32-33 yuvamız vardı” dedi.
Leyleklerin mahalleyi neden tercih ettiğini bilmediğini ifade eden Kısa, bölgedeki beslenme alanlarının geniş olduğuna dikkati çekti. Kısa, “Birbirlerine mi söylüyorlar bilmiyorum ama burayı çok sevdiler. Burada beslenme alanı oldukça geniş; Uluabat Gölü var, Kirmasti Çayı var, geniş tarlalarımız ve ormanımız var. Nereye gitseler kolayca yiyecek bulabiliyorlar” diye konuştu.
Komşu köylerdeki yuva sayısıyla Karaoğlan’daki durumu karşılaştıran Ergün Kısa, “Komşu köyde 4-5 yuva varken bizde 37 yuva bulunuyor. Her birinin 3-4 yavru yaptığını da düşünürseniz, göç zamanı tam bir sürü haline geliyorlar” ifadelerini kullandı.